In contact met belucht natuurlijk water zetten ijzerzouten zich om in de ijzervorm. Bijna neutrale pH, ijzerionen vormen onoplosbare vaste stoffen en zijn dus niet biologisch beschikbaar. EDTA (en andere chelaatvormers) pakken dit probleem aan door oplosbare complexen te vormen die de vorming van hydroxiden tegengaan.
Samen met pentetinezuur (DTPA) wordt EDTA veel gebruikt voor het sequestreren van metaalionen. Anders katalyseren deze metaalionen de ontleding van waterstofperoxide, dat wordt gebruikt om pulp te bleken bij het maken van papier. Hiervoor worden jaarlijks enkele miljoenen kilo's EDTA geproduceerd.
IJzerchelaat wordt vaak gebruikt voor landbouwdoeleinden om chlorose te behandelen, een aandoening waarbij bladeren onvoldoende chlorofyl produceren. IJzer en ligand worden apart door de plantenwortels opgenomen waarbij eerst het zeer stabiele ijzer(III)chelaat wordt gereduceerd tot het minder stabiele ijzer(II)chelaat. In de tuinbouw wordt ijzerchelaat vaak 'gesequestreerd ijzer' genoemd en wordt het gebruikt als plantentonicum, vaak gemengd met andere voedingsstoffen en plantaardig voedsel (bijv. zeewier). Het wordt aanbevolen in de sierteelt voor het voeren van ericace planten zoals Rhododendrons als ze groeien in kalkrijke bodems. Het gesekwestreerde ijzer is beschikbaar voor de ericaceous planten, zonder de pH van de grond aan te passen, en zo wordt door kalk veroorzaakte chlorose voorkomen.
Ferric EDTA kan worden gebruikt als component voor de Hoagland-oplossing of de Long Ashton Nutrient Solution. VolgensJacobson (1951)werd de stabiliteit van ferri-EDTA getest door 5 ppm ijzer, als het complex, toe te voegen aan Hoagland's oplossing bij verschillende pH-waarden. Er trad geen verlies van ijzer op onder pH 6. Naast het originele recept van Jacobson en een aangepast protocol vanSteiner en van Winden (1970), is een bijgewerkte versie voor het produceren van het ijzer-EDTA-complex weergegeven in tabel (1).
